در علم جغرافيا به كار برده ، البته اين ابتكار نيست ، زيرا در نظر اوّل به آسانى توان پنداشت كه ابو الفدا انديشهء جدول را از زيجها گرفته كه به خوبى با آنها مأنوس بوده ، ولى خود ابو الفدا تصريح مىكند 64 كه بر روش طبيب يحيى بن جزله ( متوفّى به سال 1100 / 493 ه . ) رفته 65 كه در كتاب تقويم الأبدان خويش بيماريها را طبق نمونهء نجومى به شكل جدول آورده است ، و ملاحظهء اخير اين انديشه را به وجود مىآورد كه شايد هر دو به يك منبع مشترك مراجعه كرده‌اند ؛ ولى خود ابو الفدا مىگويد كه اين روش را ، با عنوان كتاب ، از طبيب مذكور گرفته است . به طور كلى منابع ابو الفدا را خوب مىشناسيم ، زيرا منابع خود را بدقّت تعيين مىكند . 66 از نوشته‌هاى كلاسيك قرن دهم بر اصطخرى و ابن حوقل تكيه دارد ، و از متأخّران بر ادريسى ، كه كتاب نزهة المشتاق او را مىشناخته به علاوهء كتاب ديگرى از او كه به ما نرسيده . 67 از فرهنگ ياقوت و جغرافياى ابن سعيد نيز استفاده كرده است . نسخهء خطّى كتاب اخير كه به دسترس ابو الفدا بوده اكنون در پاريس موجود است . 68 از جمله مؤلّفانى كه آثارشان مفقود شده ، قسمتهاى متعدّدى كه از مهلبى ، جغرافى نويس دوران فاطمى ، نقل مىكند بسيار مهم است ؛ زيرا به كمك آن انديشه‌اى از تأليف جغرافيايى وى مىتوان داشت . 69 ابو الفدا چنان كه مىدانيم به جغرافياى توصيفى توجّه داشته ، ولى جغرافياى رياضى نيز ، با مقايسه به وضع رايج آن دوران ، در كتاب وى جايى معتبر دارد . 70 منبع وى در اين باب كتاب قانون بيرونى بوده و كتاب ابن سعيد كه از آن سخن كرده‌ايم . نمىدانيم مقصود وى از كتاب الأطوال كدام كتاب است ، ولى نظر غالب اين است كه ترجمهء عربى يكى از كتابهاى بطلميوس را منظور داشته است . دربارهء منابع شفاهى او فقط حدس مىتوان زد ، ولى بىگفت و گو چنين منابعى داشته و نمونهء آن روايتى است كه به زبان يكى از تاجران از مصبّ رود ولگا مىآورد ، يا اشارهء وى ، ضمن سخن از هند ، به جهانگردى كه آنجا را ديده . طبيعى است در كتاب وى قسمت شام و بلاد مجاور از لحاظ فراوانى مطالب اهميت بيشتر دارد و قسمت اروپاى شمالى و غربى ، نسبت به منابع ديگر كه اكنون به دسترس داريم ، اهميت چندان ندارد . به علل مختلف در چند مورد مطالب او درست نيست ؛ مثلا گزارش وى از آفريقاى جنوبى - با قياس به منبعش ، بيرونى - نمودار يك عقب ماندگى علمى است . 71 از پيشن گفتيم كه قسمت خاصّ هند كمى آشفته است . از آن جمله روايتى است كه از ابو سعيد آورده و به خطا پنداشته كه اصل بيرونى از يك شهر هندى بوده است 72 و اين روايت تا به روزگار ما گاه و بىگاه تكرار مىشود . اطلاعات وى دربارهء چين نيز كه از منابع مختلف گرفته كمى در هم است . 73 اين گونه چيزها بلا فاصله پس از دقت در هر يك از قسمتهاى كتاب ابو الفدا به چشم